Boxty / Bacstai (ziemniaczane placki / chleb)
Boxty (zwane też Bacstai) są tradycyjnym irlandzkim daniem z ziemniaków – formą, jaka przybiera placki, prosty chleb lub pudding. Klasyczna receptura łączy startą surową ziemniakę z ziemniakiem ugotowanym i odrobiną mąki, dzięki czemu powstaje struktura jednocześnie chrupiąca i miękka w środku.
potrawa wywodzi się z Irlandii; podobne idee pojawiają się w kuchniach sąsiednich – w Polsce znane są placki ziemniaczane, w Czechach bramboraky, w Szwajcarii zaś rösti.
smak boxty zależy od proporcji: dominują nuty ziemniaczane, lekko słodkawe, z wyraźną skórką przyrumienioną na patelni; tekstura powinna łączyć kremowe wnętrze z chrupiącym brzegiem. trzeba uważać na nadmiar wilgoci – zbyt mokre ciasto nie zrumieni się dobrze; zbyt dużo mąki daje ciężką, gumowatą strukturę.
zastosowania: jako samodzielne śniadanie z jajkiem sadzonym i zielonym groszkiem; jako dodatek do gulaszu lub duszonych mięs zamiast chleba; zapiekane jako rodzaj puddingu ziemniaczanego z cebulą i boczkiem; pokrojone w kostkę i podsmażone jako składnik śniadaniowej patelni.
popularne przepisy: klasyczne boxty-placki łączą 250 g startych surowych ziemniaków z 250 g ziemniaków ugotowanych, 50 g mąki i soli – smaży się na klarowanym maśle; wersja „chlebowa” miesza pół kilograma ziemniaków z 2 łyżkami mąki, 1 łyżeczką proszku do pieczenia i 150 ml mleka, piecze w formie jak prosty chleb ziemniaczany.
warianty i zamienniki: użycie mąki bezglutenowej działa, ale tekstura staje się bardziej krucha; dodanie mąki ziemniaczanej zagęszcza bez nadmiernego glutenu; słodkie bataty zmienią smak na słodszy i ciemniejszy kolor; dodatek szczypiorku lub skwarków podnosi smak jako przekąska.
przechowywanie i pułapki: gotowe placki w lodówce szczelnie zamknięte po 1-2 dniach; surowe ciasto szybko ciemnieje – dobrze trzymać je krótko lub użyć od razu; próba smażenia zbyt wielu placków na raz powoduje parowanie i brak chrupkości; niedopieczony środek to efekt zbyt wysokiej temperatury zewnętrznej i za krótkiego czasu smażenia.
czy boxty są plackami czy chlebem? odpowiedź: mogą być jednym i drugim – forma zależy od proporcji składników i techniki. czy można użyć tylko surowych ziemniaków? tak, ale tekstura będzie bardziej ścierna i wymagane będzie więcej mąki; jak odgrzewać? najlepiej na patelni, żeby odzyskały chrupkość.
Ciekawostka: nazwa bacstai pochodzi od celtyckiego określenia nadstawki nad paleniskiem, na której przygotowywano potrawę. W polskich sklepach składniki są łatwo dostępne – ziemniaki i mąka niska cena; gotowe mieszanki boxty rzadziej spotykane, czasem dostępne w sklepach z importem anglosaskim.
