Five Counties

Five Counties – serowy blok składający się z pięciu charakterystycznych warstw: Cheddar, Cheshire, Derby, Double Gloucester i Red Leicester. Układane naprzemiennie kawałki tworzą wyraźną paletę kolorów i różnych konsystencji, łatwo rozpoznawalną na desce serów.

produkt wywodzi się z Anglii, wytwarzany masowo przez Ilchester Cheese Company, w ramach brytyjskiej tradycji serów ze świeżej mlecznej kooperacji. Pomysł łączenia kilku odmian w jednym bloku pojawił się w Wielkiej Brytanii jako sposób uatrakcyjnienia półek sklepowych i zaspokojenia zapotrzebowania na mieszanki smakowe.

smak i tekstura zmieniają się warstwa po warstwie: Cheddar wnosi nuty orzechowe i lekko pikantne, Cheshire bywa kruchy i słony, Derby daje łagodność i kremowość, Double Gloucester dodaje maślanej pełni, a Red Leicester akcentuje barwę i subtelną słodycz. Przy zakupie trzeba zwrócić uwagę na różnice w zawartości tłuszczu i wilgotności – niektóre warstwy topią się szybciej niż inne, co może prowadzić do niejednolitego efektu podczas zapiekania.

typowe użycia w praktyce kuchennej:

• deska serów – podanie z chutney, krakersami i owocami;
• kanapki i toastie – warstwowy charakter dodaje koloru i zróżnicowania smaków;
• zapiekania – jeśli potrzebna jest gładka, jednorodna masa, lepiej zetrzeć ser i wymieszać z dodatkiem tłustszego sera;
• sałatki i cold cuts – cienkie plastry jako element kompozycji;
• ploughman’s lunch – klasyczne brytyjskie połączenie z piklami i chlebem.

popularne przepisy z Five Counties obejmują brytyjski ploughman’s lunch, proste grillowane kanapki na sposób amerykańsko-brytyjski oraz warianty zapiekanek. Przy przygotowywaniu tart i quiche mieszanka sprawdza się, jeśli ser zostanie najpierw drobno starty i równomiernie rozprowadzony – dzięki temu unikniesz fragmentarycznego topienia.

warianty i zamienniki – jeśli brak oryginalnego bloku, można skomponować własną mieszankę: dojrzały Cheddar + maślany Double Gloucester + pomarańczowy Red Leicester, a za Cheshire przyda się kruchy, lekko słony ser o podobnej strukturze. Zmiana wpływa na intensywność soli i stopień topienia – bardziej dojrzały cheddar zwiększy pikantność, a brak Cheshire złagodzi słoność.

przechowywanie i pułapki początkujących: trzymaj ser w lodówce owinięty w papier pergaminowy i luźno w folii – bez bezpośredniego kontaktu z plastikową folią unikniesz nadmiernej wilgoci. Nie zamrażaj – struktura i smak ulegają pogorszeniu. Nie kroj zbyt cienko jeśli planujesz zapiec – cienkie plastry rozpadną się na nierówne kawałki. Nie zostaw na blacie zbyt długo – warstwy o wyższej zawartości tłuszczu będą się szybciej rozpływać.

czy Five Counties jest pasteryzowany? zwykle produkowany z mleka pasteryzowanego; czy nadaje się do topienia? częściowo – warstwy topią się różnie, najlepiej ścierać i mieszać przed zapiekaniem; czy to ser dla wegan? nie – mieszanka z mleka krowiego.

Ciekawostka: łączenie kilku serów w jednym bloku zyskało popularność w Wielkiej Brytanii w drugiej połowie XX wieku jako sposób na estetyczne i praktyczne łączenie smaków. W Polsce Five Counties dostępny bywa w sklepach delikatesowych i większych marketach z serami – cena zwykle w przedziale około 40-80 zł/kg, zależnie od miejsca sprzedaży i kraju pochodzenia.