5 sekretów na pełnowartościowy lunch do pracy Pobierz już teraz      
Otwórz listę

Ma Dan

2 minutessprawdź

Ma Dan

Ma Dan (łac. Garcinia schomburgkiana) należy do rodziny mangostanowatych i występuje przede wszystkim jako owoc oraz jadalne młode liście. Owoc ceniony w lokalnej kuchni południowo-wschodniej Azji ma wyraźny, kwaśny profil smakowy i używany bywa zarówno na surowo, jak i po przetworzeniu.

W kuchni tajskiej pojawia się głównie w prowincjach południowych – tam rośnie i jest powszechnie wykorzystywany. Znajomość składnika ogranicza się głównie do regionów Azji Południowo-Wschodniej, rzadko występuje w kuchniach zachodnich poza specjalistycznymi sklepami.

Smak owocu charakteryzuje się intensywną, ostrą kwaśnością; miąższ kruchy, soczysty. Młode liście dodają lekkiej cierpkości i świeżej zielonej goryczy. Przy komponowaniu potraw trzeba uważać na dominację kwasu – bez tłuszczu lub soli smak staje się jednostronny; fermentowane owoce wprowadzają dodatkową warstwę umami i głębszą kwasowość.

  • surowe z pastą krewetkową i chili – klasyczny sposób podania w Tajlandii;
  • dodatek do sałatek – cienkie plasterki przełamują tłuste dressingi;
  • curry (taj. Kaeng) – duszony element kwaśny balansujący słodkość i ostrość;
  • fermentowane owoce – baza zupy z mieloną wieprzowiną;
  • duszenie z rybą lub owocami morza – kwas podkreśla naturalne smaki białego mięsa.

Przykładowe potrawy: surowy przekąskowy talerz z plasterkami ma dan i pikantną pastą krewetkową, regionalne curry kaeng z duszonymi kawałkami owocu, zupa z fermentowanym ma dan i mielonym mięsem wieprzowym – w każdym z tych dań kwaśność pełni rolę kontrapunktu dla tłuszczu i umami.

Jeśli świeży owoc nie jest dostępny, sensownym zamiennikiem bywa zielone mango – daje podobną kwasowość, ale zmienia teksturę i aromat. Tamarind wniesie gęstszą, bardziej lepką kwasowość oraz słodko-kwaśny aromat. Użycie cytryny lub limonki przyspieszy balans kwasowy, jednak utraci się charakterystyczna, lekko cierpka nuta.

Przechowywanie wymaga chłodnego miejsca – świeże owoce najlepiej w lodówce i zużyć w ciągu kilku dni, mrożenie sprawdza się przy dłuższym przechowywaniu. Pułapki początkujących: nadmierne gotowanie uwydatnia gorycz, dodawanie owocu bez ochłodzenia tłuszczu sprawia, że danie staje się zbyt ostre, fermentacja bez kontroli soli i temperatury prowadzi do nieprzyjemnego zapachu.

czy młode liście są jadalne? – tak, używa się ich jako świeżej, lekko cierpkiej warstwy w sałatkach. czy fermentowane owoce wymagają specjalnej obróbki? – przed użyciem warto je przyprawić i przepłukać, aby kontrolować poziom soli i kwasu. czy można zastąpić ma dan w curry limonką? – można zwiększyć kwasowość, ale aromat dania stanie się prostszy.

Ciekawostka: gatunek należy do tej samej rodziny co mangostan, jednak owoce różnią się skrajnie smakiem i zastosowaniem kulinarnym. W Polsce świeże owoce pojawiają się rzadko; częściej dostępne są w postaci mrożonej lub fermentowanej w sklepach azjatyckich – ceny zwykle wyższe niż dla typowych owoców egzotycznych.

Powiązane dania